4-ditë marshim në shqipërinë e veriutduke zbuluar Malesinë e Madhe

4-ditë marshim në shqipërinë e veriutduke zbuluar Malesinë e Madhe

Historia

Të moshuarit e Kelmendit thonë se të parët që u vendosën në këtë zonë ishin katër vëllezër: Nili, Vuli, Seli dhe Boli. Nga familjet e tyre dhe brez pas brezi u formuan katër fshatra: Nikç, Vukël, Selca dhe Boga. Gjatë verës, barinjtë e Vuklit kullotnin bagëtinë e tyre në kullotat alpine në atë që tani quhet Lepushë: me kalimin e kohës, disa prej këtyre barinjve vendosën të qëndrojnë në këtë zonë, duke prodhuar produkte të qumështit. E njëjta gjë ndodhi me disa barinj të Nikçit, duke u vendosur në Budaçë dhe Brojë. Në të kundërt, fshatrat Selcë dhe Bogë ishin më të mëdhenj dhe të pozicionuar më mirë se dy të tjerët, kështu që njerëzit priren të jetonin këtu gjatë gjithë vitit.

Një tjetër legjendë e Kelmendit, ndoshta më e famshmja, është ajo e Norës së Kelmendit. Nora ishte një vajzë që jetonte në shekullin e 17-të dhe që u rrit nga i jati si të ishte djalë për t’u bërë një luftëtare. Megjithatë, në moshën e adoleshencës, u bë vajza më e bukur e Malesisë së Madhe: bukuria e saj krahasohej me atë të një Zane (zanë malesh). Deri pashai që qëndronte në kështjellën e Rozafës në Shkodër, mësoi për të, dhe kur erdhi në qytet me familjen, doli nga kështjella për ta parë. Në fund, u dashurua me të dhe donte ta merrte për nuse.

Meqënësë pashai ishte nga Bosnja dhe ligji shqiptar i Kanunit nuk e lejonte martesën me jo-shqiptarë, familja e Norës refuzoi propozimin e pashait.  Ai u tërbua aq shumë sa kërcënoi të digjte të gjithë Malësinë e ta bënte shkrum e hi në qoftë se Nora nuk do të pranonte propozimin për martesë. Për të shpëtuar vendin e saj, Nora vuri në praktikë teknikat e luftimit që kishte mësuar që e re dhe, duke u hequr e gatshme për t’u martuar me pashain, e vrau me një kamë në çadrën e tij. Kështu u bë heroina dhe simboli i forcës së grave të veriut.

DITA 1

Mbërritja në Tamarë dhe vizitë në zyrën turistike. Këtu, do të merrni një mirëseardhje të ngrohtë me informacionin që ju nevojitet për të filluar aventurën tuaj!

Ka disa shpella karstike në Tamarë: disa mund të vizitohen, gjithmonë nën mbikëqyrjen e një guide lokale, që gjithashtu do t’ju tregojë disa mbetje të vendbanimeve të mëparshme njerëzore në disa prej tyre. Po ashtu mund të bëni një vizitë në lumin Cem, pranë zyrës turistike dhe të ftoheni në pishinën e vogël natyrore mes shkëmbinjve. Lumi Cem ka origjinën në të ashtuquajturat “Bjeshkët e Namuna” (Malet e Mallkuara), dhe përfaqëson habitatin e përsosur për troftën kafe, mermeri dhe ylber, dhe për të shijuar pak birdëatching.

“Bjeshkët e Namuna” ia kanë borxh emrin e tyre historisë së një gruaje dhe djalit të saj. Legjenda fillon me burrin që e lë familjen për të shkuar në luftë dhe lë vetëm gruan e tij dhe djalin e porsalindur. Gruaja ishte shumë e frikësuar për të jetuar vetëm në luginë me fëmijën dhe kështu vendosi të kërkojë strehim në male. Pavarësisht nga i ftohti i acartë  dhe mungesa e ujit dhe ushqimit, ai arriti të rriste djalin e tij për disa vjet, derisa një ditë ai vdiq. Në dëshpërim dhe zemërim e sipër, gruaja mallkoi malet; ajo mendoi se ata do ta mbronin atë dhe djalin e saj, por përkundrazi i morën jetën djalit të saj. Kështu që këto male nuk do të kenë ujë, ushqim e as rreze dielli – dhe kështu ndodhi.

Kjo nuk është legjenda e vetme që shpjegon se nga e mori emrin ky segment i Alpeve Shqiptare. Të tjerë thonë se dy vëllezër shkuan për të gjuajtur në këto male dhe gjetën një zanë të bukur. Kur e pyetën se kë preferonte, ajo u përgjigj se i pëlqente njëri për guximin, e tjetri për pamjen e tij të bukur. Vëllai trim vrau të bukurin dhe e solli në shtëpi bashkë me zanën tek nëna e tij, e cila u zemërua aq shumë sa mallkoi zanën dhe malet përgjithmonë.

Darka dhe akomodimi do të sigurohen nga një prej bujtinave lokale.

 

DITA 2

Shijoni mëngjesin në bujtinë, duke provuar produktet vendase: petullat tipike (petulla tradicionale të bëra shtëpiake) që shoqërohen më së miri me mjaltë dhe/ose djathë vendas. Sipas kërkesës, mund të merrni edhe një vakt me vete për ditën. Sidoqoftë, ka disa dyqane të vogla në Tamarë ku mund të blini ndonjë snack dhe ujë. Nëse keni ndërmend të sillni një çantë shpine të madhe (60-75 lt.), bujtina gjithashtu mund të organizojë transportin me makinë – kur është e mundur – ose me kalë për në destinacionin tuaj të ardhshëm.

Udhëtimi juaj i parë do të jetë një detyrë e lehtë: ecje rreth 4 orë me vështirësi të ulët për në Nikç, që ju lejon të vizitoni disa fshatra të vegjël (Vukel, Kozhnje, Muriq …) pranë lumit, ku mund të freskoheni, të pushoni dhe të shijoni ushqimin tuaj. Pista është lehtësisht përpjetë. Që nga fillimi i itinerarit, pamja është spektakolare: në luginën e ngushtë, është akoma e mundur të shihet lumi i pacenuar, i distancuar nga fshatrat e vegjël, i pari është Kozhnje. Pika më e lartë e udhëtimit arrihet në Vukel, ku është e mundur të vizitoni kishën dhe lokalin vendas për një ndalesë. Nga këtu, vazhdoni për në Nikç në fund të luginës, të vendosur nën malet e larta dhe që ka shtëpi të bukura të stilit të vjetër antik.

Nga Nikç, mund të shikoni pamjen në zemër të Alpeve shqiptare – nga ku emri tjetër i tij, “ballkoni”. Në qendër të fshatit, afër kishës dhe varrezave – që është si për myslimanët, ashtu edhe për të krishterët – ekziston një pemë shekullore blini: kur lulet e saj lulëzojnë, aroma e tyre mbulon të gjithë fshatin. Në malet përreth, bimët mjekësore, si aguliçe, çaji i verdhë dhe rigoni i kuq, përdoren me një gllënjkë raki për të ndihmuar trajtimin e sëmundjeve kardiovaskulare dhe lehtësimin e reumatizmit.

Nikç ka gjithashtu shumë burime me ujë të ftohtë, ku nga më të famshmit është shkëmbi Musavat: legjenda thotë se i madhi Vezir Pasha pinte këtë ujë gjithë jetën, derisa shërbëtori i tij i lodhur nga rruga e gjatë për në burim, vendosi të ndryshojë burimin. Fatkeqësisht, pashai e vuri re ndryshimin e ujit dhe e pushoi shërbëtorin. Burime të tjera të famshme të ujit janë në Koman, Led dhe Jezercë. Këtu, ujërat kanë formuar shpella të jashtëzakonshme dhe të veçanta, siç është Skjura i Gajka.

Akomodimi dhe darka në një bujtinë lokale.

DITA 3

Do zgjoheni në luginën e bukur dhe shijoni mëngjesin e ofruar nga bujtina. Nëse dëshironi, mund të blini edhe vaktin për ta marrë me vete. Nëse tashmë keni vizituar atë që ofron Nikçi, filloni udhëtimin për në Lepushe, një fshat që ndodhet në një luginë të largët në zemër të Alpeve Shqiptare, me një pamje të shkëlqyeshme. Në rrugën për në Lepushë (6 orë), do të kaloni pranë kullotave alpine të Jama dhe Berizhdol: vështirësia është e ulët, me vetëm disa kthesa midis këtyre dy kullotave. Gjatë verës, Jama dhe Berizhdol janë të populluara nga disa barinj mikpritës, të cilët do të jenë të lumtur të ofrojnë qumështin e tyre të freskët të bërë në shtëpi, gjalpin, djathin dhe, nëse jeni me fat, edhe mishavinë, një presidium i Sloë Food.

 

Në Lepushë, do të arrini në bujtinë dhe shijoni pamjen spektakolare. Pas darkës së shijshme tradicionale, mos harroni të shikoni natën e ndritshme: ndotja këtu mungon plotësisht dhe, pa re, do të jeni në gjendje të dëshmoni praninë e miliona yjeve në qiell.

Para se të shkoni në shtrat, pyesni pronarët e bujtinës për t’ju siguruar një shofer për ditën tjetër.

DITA 4

Pas mëngjesit dhe me drekën për ta marrë me vete, prisni shoferin ndërkohë që bëni një foto të fundit të peizazhit të bukur rreth Lepushës. Shoferi do t’ju çojë në Selcë (gati 20 minuta), duke ju lënë në fillim të shtegut që të çon në ujëvarën e Sllapit. Ky ujëvarë vjen nga lumi Cem dhe mënyra për ta arritur aty do të jetë udhëtimi më i vështirë. Gjithashtu, këshillohet që të merrni me vete ujë të mjaftueshëm, për shkak të mungesës së burimeve të ujit gjatë rrugës. Për të përfunduar të dyja shtigjet, duhet të mjaftojnë 4 deri në 5 orë.

Ujëvara i Sllapit është 30 m e lartë dhe, në ditët me diell, mund të shihni një ylber të bukur, të formuar nga reflektimi i dritës së diellit në pikat e ujit.

Kur të ktheheni nga ujëvara, mos u largoni akoma! Në qendër të Selcës, lumi Cem krijon një kanion – Kanioni i Gerrlës: është i gjatë 900 m dhe i thellë 25 m. Në disa pjesë, kanioni bëhet aq i ngushtë sa të mund të preken kurorat e pemëve që rriten në të dy anët.

Tani, shoferi do t’ju kthejë në Tamarë (20 minuta) për të marrë makinën tuaj. Para se të largoheni, ndaloni pak në zyrën tonë turistike për një feedback, në dyqanet lokale ose restorantet. Në rrugën e kthimit nëse nuk e keni bërë më parë, mund të ndaleni edhe në “ballkonin e Enverit”: të keni një pamje të mahnitëse të rrugëve dredha-dredha që çojnë në Tamarë.

Faleminderit për vizitën tuaj!

About Author

laxaro